ana sayfa | iletişim 

Folklörümüz


SİVAS HALK OYUNLARI    

     Sivas Halk Oyunları “Halay” grubuna girmekte ve günümüzde halayların merkez bölgesi Sivas sayılmaktadır. Halaylar İç Anadolu Bölgesi’nin bir bölümü ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde oynanmaktadır. (Çorum, Diyarbakır, Bitlis, Bingöl)  Bu yörelerde halay kelimesi; alay, aley, haley olarak değişik biçimlerde kullanılmaktadır. Birlik ve beraberlik, dayanışmayı ifade etmektedir. Halaylar, asırlardan beri gelen karakteri ve yapısı itibariyle alelade eğlence oyunlarından ayrılan sosyal yaşantının jest, mimik ve figürlerle ifadesidir.

              Sivas Halayları içe dönük yapısıyla diğer illerimizden ayrılmaktadır. Oyun düzeni, oyun formları, dizilişleri, oynanış şekli diğer halaylara pek benzememektedir.

      Sivas Kız ve Erkek oyunları kendine has tavrı, üslubu, estetik güzelliği bakımından göz kamaştırıcıdır. Kızlar ve erkekler ayrı ayrı halay çekmektedir. Alaca (karma) diziliş Sivas yöresinde görülmemektedir. Bazı oyunlar alaca dizi şeklinde kapalı mekanlarda, aile içerisinde oynanmaktadır.

              Kız ve erkek oyunlarında baştaki oyuncuya “Halay Başı”  veya “Baş çeken” sondaki oyuncuya “pöççük” veya “pöçük” ismi verilmektedir. Halayları erkekler mendille, bir savaş, döğüş anındaki hareketi canlandırır gibi kılıç, değnek kullanıyormuşcasına çevirirler. Kadınlar krep kullanmaktadır. Sivas halaylarında oyuncu sayısında sınırlama görülmemektedir. Ancak; oyunların zorluğu dikkate alındığında 7-12 kişi arasında çok rahat oynandığı  görülmektedir. Erkek oyunları genellikle düğün ve eğlencelerde oynandığından açık hava tercih edilmektedir. Bunun için Sivas halayları meydan ve harman oyunları olarak anılmaktadır. Oyunlara eşlik eden mahalli çalgı; davul, zurnadır. Kaba zurna tercih edilmektedir. Bazen ince sazla da oynanmaktadır.

Sivas halayları genellikle 2-4 bölümden meydana gelmektedir. Bu bölümler; 1. Ağırlama, 2. Yanlama (Sıkıştırma), 3. Tek ayak (Oynatma), 4. Hoplatma (Yeldime,  tezleme) ismini almaktadır. Her bölümde figürler ve musiki değişmektedir. Oyunlar ağırdan başlayıp, gittikçe tempo artarak hızlanmakta, hoplatma bölümünde coşku doruk noktasına ulaşmaktadır.

           Ağırlama, aczin ve çaresizliğin; yanlama, birlik, beraberliğin; hoplatma, sevincin, mutluluğun ve zaferin ifadesidir.

          Sivas halaylarının bir diğer özelliği, bilinen bütün oyun formlarının kullanılması, sergilenmesidir. (Sır, düz diziliş, hilal veya yarım ay, halka dizilişi) Yüzyıllar önce, bilinmeyen halk sanatçıları sanki bilinçli olarak Sivas halaylarında koreografik düzenini oluşturmuşlardır. Bu sebeple oyunlar Türkiye genelinde bozulmadan otantikliğini muhafaza ederek yaşatılması bakımından da dikkate değer bulunmaktadır.

          Sivas yöresi oyunlarında tabii faktörlerin hepsi görülmektedir. Çiftçilik, iş tabiattaki bitkiler, hayvan taklidi oyunların ortaya çıkmasında ve oynanmasında etkili olmuştur.

          Halay Türleri

          1.      Erkeklerin oynadığı halaylar

  Yöre oyunlarının tüm karakteristik özelliklerini taşıyan asıl halaylardır. Figürlerin zenginliği, hareket kabiliyetinin üstünlüğü, duygu ve düşüncenin ince estetik bir biçimde, belli bir eda ile icra edilmesi, oynayanı, seyredeni coşturmaktadır. Erkek halayları; Sivas Halayı, Köy Ağırlaması, Abdurrahman Halayı, Kızık, Karkın (Garkın) vb.

2. Kızların oynadığı halaylar

     Erkek oyunlarına göre daha kolay oyunlardır. Türkülü (çevirmeli), türküsüz olarak oynanmaktadır. Hareketler daha yumuşaktır. Kız halayları : Hanımesme, Sarıkız, Yanlama, Karamuk, Madımak, Pınarınbaşı vb.

  3.  Erkek ve Kızların oynadığı halaylar

            Bu halayları hem kızlar hem de erkekler oynamaktadır. Figürlerde ufak tefek farklılıklar görülmektedir. Genellikle kızlar türkülerini söyleyerek oynamaktadır. Bu halaylara; Sarıkız, İş halayı, Zara Karahisarı, Sivas Halayı, Tersbico, Maro vb.

            Sivas yöresinde halk oyunları kıyafetleri yörelere göre çeşitlilik arzetmektedir. Erkekler; yemeni, aynalı çorap (yün), zıvga, şal, yelek, gömlek, köstek (bazen fes takıldığı üzerine hindi, yazma sarıldığı da görülmektedir.)

Kızlar; üçetek, şalvar, çorap, işlik (gömlek), önlük, pöçüklük (arkalık), yanbağ, çarık, fes, tepelik, pullu yazma (bazen kemer takıldığı da görülmektedir.)

            Sivas Halayları isimlerini bazen oynanan yörenin, ilçe ve köyün ismini almaktadır. (Kızık, Karkın) Bazen insan isimlerinden (Abdurrahman), bitkilerden (madımak, karamuk) bazen de hayvan isimlerinden (çekirge, horoz, kartal, turnalar) son bölümdeki oyunlar taklidi oyunlardır.

            Sivas Yöresinde Oynanan Halk Oyunları

           Sivas Halayı, Köy Ağırlaması, Abdurrahman Halayı, Karahisar, Temürağa, Harami, Hoş Bilezik, Özenteki, Tamzara, Sarıkız, Karkın Halayı, Kızık Halayı, Kabak Halayı, Kartal Halayı, Sallangel, Ahçik, Maro, Yanlama, Tozan Halayı, Arnavut Halayı,Çekirge Halayı, Hanım Esme, Hayda Bico, Ters Bico, horhon Bico, Çedene, Çemberim, Karamuk, Madımak, Turnalar, Pınarınbaşı, Çökelek, Köy İş Halayı, Karaduman, Şeyhani, Nenni Nenni, Dik Oyun, Deveci Emmi, Kol Oyunu, Meral Halayı, Ellik, Samahlar, Omuz Halayı, Garipler Semahı, Ireşvan, Pabuç Çitir, Kafe Çeçen, Onbaşı Oyunu.

SİVAS YÖRESİ HALAYLARI

http://www.youtube.com/watch?v=RYisIJzQq4I  SİVAS HALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=IwkOWs0CUI0 SİVAS ABDURRAHMAN HALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=XowmuU9P_8c  SİVAS SARIKIZ ALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=znNewTZdB1o  SİVAS ELLİK HALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=p6v_JnTxnyk  SİVAS AHÇİK HALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=1JQeDd0QS7E  SİVAS HAFİK AĞIRLAMASI

http://www.youtube.com/watch?v=C9xnhi6VVHA  SİVAS KARAHISAR HALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=1SkyAOCXSDY  SİVAS DİK HALAYI

http://www.youtube.com/watch?v=S2oNwO0tz_8   SİVAS DÜZ HALAYI

 


SUŞEHRİ-GÖLOVA ve ÇEVRE BÖLGEMİZDE OYNANAN OYUNLAR

       

Yöremizle sivas oyunları arasında bazı farklılar vardır şöyleki mesela sivas'ta oynanan düz oyun bize göre çok yavaş oynanmaktadır.

Bizim oynadığımız düz oyun biraz daha hızlıdır.Dik oyunda farklıdır sivas yöresine göre daha hareketli ve daha hızlıdır.

Dik oyunun çeşitleri vardır mesela baş oyuncu oyunu seçer zurnacıya derki çal bir karıysar (Şebinkarahisar) diki Alaşalı olsun veya çal bir şiran diki alaşalı olmasın gibi.

Davul ve Zurnacı hep ayakta ortadadır ama sivas yöresinde Davul ve Zurnacı oturarak çalarlar.oyunları ağırdan başlayıp hızlandırarak götürürler.Gölova bölgesinde ise oyuncuların isteklerine göre Zurnacı oyunu Oynatır.

CANLI VİDEO İZLE

www.trtube.com/izle.php?v=stqmleyqop Karayakup piknik 2005/3

http://www.trtube.com/izle.php?v=cdtdrmdtcu Karayakup piknik 2005/2

http://www.trtube.com/izle.php?v=tokwhkompc  Karayakup piknik 2005/8

http://www.trtube.com/izle.php?v=gozsnwxwsr Karayakup piknik 2005/9

http://www.trtube.com/izle.php?v=flmsebdcfx  Karayakup piknik 2005/10

http://www.trtube.com/izle.php?v=nkqqidrgnu Karayakup piknik 2005/11

http://www.trtube.com/izle.php?v=undnsbkvcs Karayakup piknik 2005/12

http://www.trtube.com/izle.php?v=dpiehmjixy  Gölova yaylası 2006

http://www.trtube.com/izle.php?v=uoihmqdonq  Gölova yaylası 2006/1

 http://www.trtube.com/izle.php?v=agrmvdokpg  Gölova yaylası 2006/2

http://www.trtube.com/izle.php?v=tdmkwrzntk Gölova yaylası 2006 karayakup folklör ekibi

http://www.trtube.com/izle.php?v=smpubpuxpv  Gölova yaylası /3

http://www.trtube.com/izle.php?v=timryxejhh  Gölova yaylası 2006/6karayakup folklör ekibi

SIK OYNAN OYUNLAR

Dik oyun (Aluçara diki-Şiran diki-Karahisar diki-)

Dik Oyun(Al aşalı)

Düz oyun

Tam Zara

Hoş bilezik

Üç Ayak

iki Ayak

Sarı Kız

Temir ağa

Yaslama

Güzeller

Türkiye geneli oynanan halk oyunları  haritası

 

HALAY : Toplu, düz dizi biçiminde ve oyuncuların birbirine tutunarak oynadığı oyun türüdür.Doğu,güneydoğu ve Orta Anadolu’da davul zurna eşliğinde oynanır.Bitlis, Bingöl, Diyarbakır, Elazığ, Malatya, Kahramanmaraş,Gaziantep, Erzurum, Erzincan, Sivas, Mardin, Muş, Yozgat,Çorum, Adana, Ankara, Siirt, Hatay, Tokat, Şanlıurfa vs.yerlerde oynanır.

 


Bilgi eksikliği ve hata varsa düzeltmek ve bilgi eklemek için nejdettepe@karayakuplular.com adlı adrese yazabilirsiniz

 
01/05/2006

 
Uyarı : (!!!) Herhangi bir ortamda gerek Resimlerimizin gerekse site içeriğimizin, izinsiz kullanılmasi halinde gerekli tüm yasal işlemlere başvurulacaktır.
Web sitemiz sayın Necdet TEPE tarafindan tasarlanmıştır.

http://www.sevdacicek.com    http://www.karayakuplular.tr.gg  )

IP Adresiniz: 54.161.73.123

Hava Durumu



 
 
Karayakup köyü için yapılan bu site çalışmalarını nasıl buluyorsunuz?
Pek iyi
İyi
Normal
Kötü
Çok kötü
 
 

 
 
Karayakup köyü derneği çalışmalarını nasıl buluyorsunuz
Çok Başarılı
İyi
Orta
Vasat
Vasatın Altında
 
 

Ziyaret İstatistiği
Bugün : 106
Dün : 132
Toplam : 1.767.153
17.10.2017 10:39:01





























Ziyaretçi Defteri
Adınız Soyadınız *
E-mail adresiniz *
Mesajınız *